Tanım
Kohort Analizi, İngilizce Cohort Analysis kavramının Türkçe karşılığıdır. Belirli bir ortak özelliğe, başlangıç tarihine veya davranışa sahip kullanıcı gruplarının zaman içindeki performansını karşılaştırmak için kullanılan analiz yöntemidir.
Kohort, ortak bir başlangıç noktası paylaşan kullanıcı grubu anlamına gelir. Örneğin aynı hafta kayıt olan kullanıcılar, aynı kampanyadan gelen müşteriler veya ilk satın almasını aynı ay yapan kullanıcılar birer kohort olabilir.
Kohort analizi, kullanıcıların zaman içinde nasıl davrandığını anlamayı sağlar. Retention, churn, tekrar satın alma, ürün kullanımı, aktivasyon ve LTV analizlerinde önemli rol oynar.
Kökeni
Kohort analizi, istatistik ve davranış analizinden gelir. Bir grubu zaman içinde izlemek, genel ortalamaların gizlediği örüntüleri ortaya çıkarabilir.
Dijital ürünler ve web analitiği geliştikçe kullanıcıların kayıt, satın alma veya ilk kullanım anından sonraki davranışları daha ayrıntılı ölçülebilir hale geldi. Bu da growth ve ürün ekipleri için kohort analizini temel yöntemlerden biri haline getirdi.
Genel kullanıcı sayısı veya toplam gelir artıyor gibi görünse bile, yeni kullanıcıların elde tutulma oranı düşüyorsa büyüme sağlıksız olabilir. Kohort analizi bu tür sorunları erken gösterir.
Nerelerde Kullanılır?
Kohort analizi SaaS, e-ticaret, mobil uygulama, abonelik modelleri, medya platformları ve dijital ürünlerde kullanılır. En yaygın kullanım alanları retention, churn, aktivasyon ve tekrar satın alma analizidir.
Bir mobil uygulama, Ocak ayında kayıt olan kullanıcıların ilk 7, 14 ve 30 gün içinde ne kadarının aktif kaldığını Şubat ayında kayıt olanlarla karşılaştırabilir.
Growth ekipleri kohort analizini kampanya kalitesi için de kullanır. Bir kanal çok kullanıcı getiriyor olabilir; ancak bu kullanıcılar hızla terk ediyorsa kanalın gerçek değeri düşük olabilir.
Örnek Kullanım
Bir SaaS şirketi, aynı ay kayıt olan kullanıcıların üç ay sonra ne kadarının hâlâ aktif olduğunu analiz eder. Yeni onboarding tasarımından sonra gelen kohortların retention oranı yükseliyorsa iyileştirme etkili olabilir.
Bir ürün analisti, “Toplam aktif kullanıcı artıyor ama yeni kohortların retention oranı düşüyor” diyebilir.
Karıştırılan Kavramlar
- Kohort Analizi ve Funnel Analysis: Funnel Analysis adımlar arası geçişi ölçer. Kohort analizi grupların zaman içindeki davranışını inceler.
- Kohort Analizi ve Segmentasyon: Segmentasyon kullanıcıları özelliklerine göre ayırır. Kohort analizi bu grupların zaman içindeki performansını izler.
- Kohort Analizi ve Retention Rate: Retention Rate elde tutma oranıdır. Kohort analizi retention’ı grup bazında takip edebilir.
- Kohort Analizi ve Churn Rate: Churn Rate kayıp oranıdır. Kohort analizi churn davranışını zaman içinde anlamaya yardımcı olur.
İlgili Terimler
- Cohort Analysis
- Retention Rate
- Churn Rate
- Funnel Analysis
- Customer Segmentation
- LTV
- Activation Rate
- Growth Analytics
- Product Analytics
Büyüme Mimarisi Notu
Kohort analizi, büyüme mimarisinde sürdürülebilirliği ölçer. Toplam büyüme rakamları olumlu görünse bile, kohortlar zayıflıyorsa sistem uzun vadede kırılgan hale gelir.
Sağlıklı growth ekipleri yalnızca kaç kullanıcının geldiğine değil, hangi kullanıcıların zaman içinde değer üretmeye devam ettiğine bakar. Kohort analizi bu farkı görünür kılar.